Over het UGTF

Doel en ontstaan UGTF

Geveltekens geven je een beeld van de geschiedenis van Utrecht als bisschops- en handelsstad. Ze helpen je om je in die geschiedenis te verdiepen.  Ze maken de stad niet alleen interessanter, maar ook mooier.  

Daarom wil de stichting het Utrechts Geveltekenfonds:

  • geveltekens in Utrecht inventariseren, fotograferen en documenteren;
  • geveltekens restaureren, als ze in slechte staat zijn;
  • onderzoek doen naar de functie en betekenis van geveltekens;
  • resultaten van onderzoek en documentatie toegankelijk maken;
  • naar aanleiding van historische gebeurtenissen nieuwe gevelstenen laten maken en die plaatsen op een historisch juiste plaats.

Het UGTF is in 1977 opgericht door de vereniging Oud-Utrecht. Volgens de statuten is ons werkgebied de provincie Utrecht en de aangrenzende gebieden, maar in de praktijk beperken we ons tot de stad Utrecht. Daar is nog veel te doen!

Functie geveltekens

Als je voor 1800 een adres zocht in een stad kon je wel een stadsplattegrond gebruiken, maar die waren niet erg betrouwbaar. Het was handiger om een voorbijganger te vragen naar een huis met een bepaald gevelteken. Dat kon een gevelsteen zijn, maar ook een uithangbord of een houten bord tegen de gevel. Je zocht dan naar “IN DE GOUDEN RYDER“ of naar het huis links van ”EEUWIG IN TOUW”. De bewoner van dat laatste huis gebruikte zijn gevelsteen ook om reclame te maken voor zijn touwslagerij. Dat deden veel handwerkers en kooplieden en daarom vind je op deze site veel geveltekens met een naam of beroep. Na 1800 maakten de stadsbestuurders de bestaande straatnamen officieel en kreeg elk huis een huisnummer. Je had toen geen gevelteken meer nodig om een adres te vinden.

Wat is het verschil tussen een gevelteken en een gevelsteen?

Restaureren van geveltekens

De afgelopen jaren is er door of met medewerking van het UGTF een groot aantal oude geveltekens gerestaureerd en geplaatst zoals:

Hier kun je meer voorbeelden vinden.

Replica’s van oude geveltekens plaatsen

In het verleden zijn er in de stad veel huizen afgebroken. Denk maar aan de sloop van de stationswijk voor de bouw van Hoog Catharijne. Het Centraal Museum nam de zo vrijgekomen geveltekens op in haar collectie. Als het UGTF zo’n steen wil herplaatsen gaat het museum daar niet altijd mee akkoord. In zo’n geval laten we een replica maken. Dat doen we ook als we in het archief gedetailleerde tekeningen van een mooie oude steen vinden, terwijl die steen zelf niet meer bestaat.

Hier kun je meer voorbeelden vinden.

Nieuwe geveltekens laten maken

Bij de herdenking van bijzondere historische gebeurtenissen laten we soms een nieuwe gevelsteen ontwerpen en maken. Soms zijn er ook huiseigenaren die een nieuwe gevelsteen laten ontwerpen en maken omdat ze het leuk vinden om een gevelsteen in hun huis te hebben.

Website

Op onze website vind je een beschrijving van een groot aantal geveltekens in Utrecht. We streven naar volledigheid, dus laat het ons weten als je een gevelteken tegenkomt dat niet op de site staat. Je kunt daarvoor een mailtje sturen naar Marjet Douze: M.Douze@ugtf.nl.

Beeldhouwers en restaurateurs

Het UGTF werkt met een aantal ervaren ontwerpers en beeldhouwers en wij kunnen u helpen als u zelf een gevelsteen wil laten maken of als u de steen in uw huis wil laten restaureren. Stuur daarvoor een mail naar
p.krijnen@ugtf.nl

Publicaties

  • Een korte geschiedenis van de geveltekens: een artikel geschreven door Rietje de Bruijn;
  • Enkele wandelingen langs Utrechtse geveltekens, door Suzanne Weide;
  • Utrecht in detail: een Engelse vertaling van een van deze wandelingen;
  • Diverse artikelen in het tijdschrift Oud Utrecht.

De boekjes Langs Utrechtse Geveltekens en Utrecht in detail zijn te koop bij Boekhandel Broese. Je kunt ze ook bestellen door € 16,45 resp. € 11,45 incl. verzendkosten over te maken naar NL46 RABO 0167 9831 48. t.n.v. het Utrechts Geveltekenfonds.

Andere organisaties

Oud Utrecht is samenwerkingspartner
Gevelstenen van Amsterdam
Gevelstenen in Nederland
Stadsgids Utrecht
Meer lezen in Wikipedia
Is geschiedenis

Jaarverslagen

Jaarverslag 2015
Jaarverslag 2016
Jaarverslag 2017
Jaarverslag 2018

Bestuur

Jan Scheffer – voorzitter
Paul Krijnen – secretaris
Paul Verhagen – penningmeester
Rietje de Bruijn
Cor van Ingen

met ondersteuning van:
Marjet Douze – webredacteur
Jacco Krijnen – webbeheerder
Jim Terlingen – social media (twitter, instagram, facebook)

Contact

Je kunt contact opnemen met de secretaris van het UGTF:
Paul Krijnen
Herenstraat 23BisA, 3512 KB Utrecht
Mail p.krijnen@ugtf.nl
tel  030-2314 393

Vrienden van het UGTF

Help ons om de stad te verfraaien met nieuwe en gerestaureerde gevelstenen en word vriend van het UGTF.  U ontvangt dan de nieuwsbrief en ook nodigen we u dan uit voor de feestelijke onthulling van nieuwe geveltekens. U kunt donateur worden door minimaal € 20,- per jaar over te schrijven naar NL46 RABO 0167 9831 48. t.n.v. het Utrechts Geveltekenfonds onder vermelding van uw mailadres.