Zoek in de databank naar geveltekens

Sluiten

Servaasbolwerk 1 (t.o. Schalkwijkstraat 28)

Gedenkstenen

Leeuwenberghkerk

Op de hoek van het Servaasbolwerk en de Schalkwijkstraat zijn drie stenen boven elkaar in de muur van de Leeuwenberghkerk gemetseld. De bovenste steen is een rijk gedecoreerde renaissancesteen uit 1567. Deze is in 1794 gedeeltelijk gewijzigd.

 

 

 

 

 

 

 

Nu valt er te lezen:

LEEUWENBERCH IS HIER OP GHERESEN
DEUR JOFFROU AGNES VAN LEEUWENBERCH CHEPRESE
EN IN DEN JAARE 1794
TOT
MILITAIRE BARAKKEN
AANGELEGD

Het cryptische woord ‘cheprese’ in de tweede regel dient u te lezen als ‘geprezen’. De steenhouwer heeft wegens plaatsgebrek het woord ingekort. Vanaf de derde regel is de tekst in 1794 in de plaats gekomen van

TOT BEHOEF DER BORGERS MET PESTE BEGAEFT
DIE WORDEN ALHIER GESPYST ENDE GELAEFT
ANNO 1567

In 1567 werd het Leeuwenberchgasthuis gebouwd in de achtertuin van het Sint Quintijnsgasthuis, vlak bij de toenmalige stadsrand, want het was immers een gasthuis voor pestlijders. Het geld hiervoor was beschikbaar gesteld in het testament van Agnes van Leuwenberch. In 1794 werd het gebouw tot kazerne bestemd. Toen ook werd de tekst van de gevelsteen gewijzigd.

De tweede steen is een met rolwerk omgeven neorenaissancesteen

 

,

 

 

 

 

 

Met een slecht leesbare tekst:
DR. G.J.MULDER
GEBOREN 27 DECEMBER 1802
OVERLEDEN 18 APRIL 1880
WIJDDE IN DIT GEBOUW
DE BESTE JAREN VAN ZIJN WERKZAAM LEVEN
AAN
SCHEIKUNDIG ONDERWIJS EN ONDERZOEK
DONATOR H.O. ANNO 1883

Gert Jan Mulder was van 1841 tot 1868 hoogleraar in de scheikunde aan de Utrechtse universiteit. Hij wordt beschouwd als grondlegger van het moderne scheikunde onderwijs. In 1845 volgde een verbouwing tot scheikundig laboratorium voor de universiteit. Het was het eerste laboratorium in Nederland dat voor practica werd ingericht. Aan deze bestemming herinnert de tweede steen.

 

In 2004 werd een derde steen geplaatst:

 

 

 

 

Met de tekst:

DIT GEBOUW WERD VAN 1930-2004
ALS KERK GEBRUIKT DOOR DE
LEEUWENBERGHGEMEENTE
WAARIN SAMENWERKTEN DE UTRECHTSCHE AFDELINGEN
VAN DE VERENIGING VAN VRIJZINNIGE HERVORMDEN
IN NEDERLAND EN DE VRIJZINNIGE
GELOOFSGEMEENTE NPB  

De steen is vervaardigd door Koos Boomstra, in opdracht van de Vereniging van Vrijzinnige Hervormden en de Nederlandse Protestantenbond, bij het verlaten van de Leeuwenberghkerk voor hun diensten. In 2004 gingen zij een fusie aan met de remonstranten van de Geertekerk. Na de laatste dienst op 5 september 2004, werd de steen samen met de leden onthuld. 
De steen is uitgevoerd met een Venetiaanse lijst; een uitvoering die nergens in de stad voorkomt. (Bron: T.Holtrop/K.Boomstra)

Op topgevels zijn leeuwen geplaatst, met een (familie)wapen tussen de poten. Meestal met het familiewapen van Agnes van Leeuwenbergh, de stichtster van het gasthuis. Een (of enkele?) tonen het wapen van de Universiteit Utrecht (zon, met stadswapen van Utrecht in het hart).

 

 

 

 

 

 

 

 

Over het verlaten van de kerk, en de geschiedenis van het pand is een artikel geschreven in de Binnenstadskrant, maart 2004
Op de site van de Leeuwenberghkerk staat ook een korte geschiedenis.