Jaarverslag UGTF 2025

Voorbereidingen 50-jarig bestaan Utrechts Geveltekenfonds

In 2027 bestaat het UGTF 50 jaar. In het kader daarvan beraadde het bestuur zich over mogelijke jubileumactiviteiten. Met het Centraal Museum is overleg gestart over een eventuele tentoonstelling. Als dat plan slaagt zal de opening ervan gecombineerd worden met een landelijke bijeenkomst van plaatselijke organisaties van gevelstenen.

Nieuwe geveltekens

In het kader van Utrecht 900 jaar nam het UGTF zich voor om een replica van het document van de Utrechtse stadsrechten op de Vismarkt te plaatsen. Het bleek niet mogelijk om dit plan op die locatie te realiseren. Inmiddels is er contact gekomen met de enthousiaste beeldhouwster Laura Kok, die een ontwerp heeft gemaakt. Nadat het pand van de KF Heinstichting, waarop de steen vervolgens zou komen, bij nader inzien toch geen geschikte locatie bleek, is onderzocht of de zijkant van het pand Servetstraat 3 een alternatief was. Zowel de eigenaar als de gemeente reageerden daar positief op. Laura Kok maakte een mooi ontwerp voor de steen. Door het grote formaat zijn de kosten van deze steen aanzienlijk. Als de definitieve goedkeuring door eigenaar en gemeente gegeven worden, zal het UGTF de financiering trachten rond te krijgen.

Herplaatsing van gevelstenen

De eigenaar van de Stayokay op de Neude heeft een drietal bronzen beelden, gemaakt door Pieter d’Hont en Arie Teeuwisse ter herinnering aan de Unie van Utrecht, in 2016 van de gevel verwijderd en in de kelder opgeslagen. Ook in 2025 heeft het UGTF zich ingezet voor herplaatsing van deze kunstwerken op een geschikte locatie. Aangezien de beelden destijds aan de burgers van Utrecht geschonken werden en in ontvangst genomen zijn door de burgemeester vinden wij het van belang dat deze beelden weer in de openbare ruimte geplaatst worden. Een locatie in of op het Academiegebouw op het Domplein zou zeer geschikt zijn, omdat de Unie in de aula van dit gebouw ondertekend werd.

Een geschikte locatie voor de gevelsteen inde Koets Waege, die vroeger aan de Leidse Veer prijkte, is nog niet gevonden. We volgen de bouwplannen voor dat gebied. Wellicht dat in de nieuwbouw een geschikte locatie te vinden is.

Op de Lange Nieuwstraat stonden in de achttiende eeuw een tweetal ‘Verbeterhuizen’: De Vurige Colom en het Huys van Gemak. Het UGTF streeft ernaar om een gevelteken te realiseren ter herinnering aan deze bijzondere instellingen, die het midden hielden tussen een gevangenis en een instelling voor geesteszieken.

Verdwenen gevelstenen

Zo nu en dan vinden we oude Utrechtse gevelstenen terug, maar helaas zijn er ook stenen verdwenen die nog altijd spoorloos zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de grote schaakstukken die Schaakwijk sierden en voor de 17e-eeuwse steen van ridder Bloys van Treslong. Wij blijven in de gaten houden of deze stenen ergens opduiken.

Website

In 2025 werkten we verder aan de perfectionering van de nieuwe site die nu ook voor tablet en mobiel geschikt is. Ook is de zoekfunctie uitgebreid en het onderhoud van de site vereenvoudigd.Intussen gaat het werk door aan het afbeelden en beschrijven van geveltekens in Utrecht. De site bevat inmiddels ruim 600 geveltekens.

Publiciteit

Marjet Douze en Jim Terlingen brachten met Twitter, Bluesky, Facebook e.d. de activiteiten van het UGTF onder de aandacht. Voorts is er een aantal keren een nieuwsbrief gemaakt en op de UGTF-site geplaatst.

Samenwerking

We onderhielden contacten met de Utrecht Time Machine, de bond Heemschut, de vereniging Oud-Utrecht en met verschillende vertegenwoordigers van de gemeente Utrecht. En opnieuw werd dankbaar gebruik gemaakt van de goede adviezen van Cees Rampart van de afdeling Erfgoed. Van de laatste moesten we in 2025 helaas afscheid nemen, omdat hij met pensioen ging. Als teken van waardering overhandigde een afvaardiging van het bestuur hem een Acte van Verdienste. Marloes Veringa nam zijn taak over. De samenwerking met haar is plezierig van start gegaan.
Ook voor de website werd samengewerkt met onder anderen Joost de Waert, John van Erve, Arjan den Boer en Sjoerd de Boer. Zij tipten ons op nieuwe geveltekens, stuurden ons aanvullende informatie en/of leverden foto’s.

Financiën

De inkomsten van het geveltekenfonds blijven heel beperkt. Dankzij donaties en verkoop van boekjes kunnen de noodzakelijke uitgaven net bekostigd worden maar het gebrek aan eigen inkomsten beperkt onze activiteiten. Het streven is het aantal vrienden van het UGTF uit te breiden.

Bestuur

We konden in 2025 een nieuw bestuurslid verwelkomen: Janjaap Luijt. Hij nam het penningmeesterschap over van Paul Verhagen. Het bestuur werd op 1 januari 2026 gevormd door: Leo Paul (voorzitter), Janjaap Luijt (penningmeester), Rietje de Bruijn, Jan Scheffer, Paul Verhagen en Paul Krijnen (secretaris). Er is in 2025 zeven keer vergaderd.