Boven de deur op nummer 6 de naam:
PHYSISCH LABORATORIUM
Rechtsonder in de plint een fundatiesteen met de tekst:
DEZE STEEN IS GELEGD
DOOR
HADASSA ORNSTEIN
8 JUNI 1922
Hadassa Ornstein, geboren in 1917 (Utrecht) – overleden 1978 (Tel Aviv) , was de dochter van Professor Dr. Leonard Salomon Ornstein, vanaf 1920 directeur van het Physisch Laboratorium . In 1922 werden de panden Bijlhouwerstraat 6 en 8 onder zijn bewind samengetrokken tot één gebouw. In het Utrechts Archief is een foto te vinden van het leggen van deze eerste steen door Hadassa Ornstein.
Rechts van de deur op nummer 8, in de plint:
DEZE STEEN IS GELEGD DOOR PROF. DR. C.H.D. BUIJS BALLOT
8 NOVEMBER 1875
Links van de deur op nummer 8, in de plint:
GEBOUWD ONDER DIRECTIE VAN ‘S RIJKS WATERSTAAT F.J. NIEUWENHUIS ARCHITECT
Aan de achterzijde van het gebouw (singelzijde) bevinden zich de jaartalstenen met:
‘ANNO’ en ‘1876’.
In 1868 sprak de vermaarde hoogleraar in de natuurkunde C.H.D. Buys Ballot de wens uit voor een nieuw fysisch laboratorium. Verscheidene locaties kwamen in aanmerking, waaronder het terrein op de plek van de afgebroken Bijlhouwerstoren. In 1875 kreeg architect F.J. Nieuwenhuis de opdracht een ontwerp te maken. Nieuwenhuis was onder meer betrokken geweest bij de bouw van het fysisch laboratorium in Delft.
Het Utrechtse laboratorium werd gebouwd in neoclassicistische stijl, waarbij de rondbogen opvallen. Het gebouw ligt met de lange gevel op het zuiden; de ruimten aan die kant waren voor de hoogleraar en zijn assistent. Ook lag er een gehoorzaal. Op de bovenverdieping vond de collectie instrumenten een plaats die sinds 1777 door het Natuurkundig Gezelschap was verzameld. Een nadeel van het nieuwe laboratorium was het tekort aan ruimtes waar studenten praktisch konden oefenen. De uitbreiding kwam in 1922.
