Rijndijk 6 – ‘La Ferme Blanche’

Foto Joost van Waert

Een gevelsteen met bovenaan:
afbeelding van een schip, met links een 1 en rechts een 6
met de tekst:
HIER BEN ICK EEN SCHYPPER
EN SITTEN AEN ROER

en onderaan:
de afbeelding van een ploegende boer, met links een 2 en rechts een 8
met de tekst:
HIER . GAEN . ICK . PLOGGEN . EN . BEN . EEN . BOER
De cijfers vormen samen het jaartal 1628

Hoog in de gevel:
borstbeeld van Admiraal Jacob van Wassenaer Obdam

Op de schuur:
Wapen van Zeeland en de tekst:
LUCTOR ET EMERGO

In de jaren 1892-1898 is het hele dorp Haarzuilens verplaatst voor de herbouw van Kasteel De Haar en de aanleg van de kasteeltuinen. Hierbij zijn onder meer twee eeuwenoude boerderijen afgebroken. De witte langhuisboerderij ‘La Ferme Blanche’ is in 1899 onder architectuur van Pierre Cuypers gebouwd met materialen van de gesloopte boerderijen, in opdracht van Étienne baron van Zuylen van Nyevelt van de Haar (1860 – 1934).  

Vermoedelijk was de oorspronkelijke bewoner van een van de twee afgebroken boerderijen (uit 1628) dus eerst schipper en later boer.

Wat betreft het borstbeeld: Admiraal Jacob van Wassenaer Obdam (1610 – 1665) was nauw verbonden met de familie Van Zuylen, de eigenaars van Kasteel de Haar. Obdam was van 1653 tot 1660 luitenant-admiraal van de Nederlandse vloot in de eerste Engels-Nederlandse Oorlog en de jaren daarna.
Of het borstbeeld ook uit een van de afgebroken boerderijen of van elders komt, is niet bekend. Op de oorspronkelijke bouwtekening van Cuypers is alleen de gevelsteen ‘Schipper en boer’ te zien. In 1960 zit de kop er al wel (bron: HUA-foto nr 89381).

Volgens een foto in het Utrechts Archief zat het wapen van Zeeland in ieder geval in 1970 in de gevel (bron: HUA-foto nr 89384). Wanneer deze echt is geplaatst, en waarom, is (vooralsnog) niet bekend.

Étienne baron van Zuylen van Nyevelt van de Haar (1860 – 1934), die het kasteel had geërfd, is geboren in Nice, vandaar waarschijnlijk dat het hele bouwdossier in het Frans is opgesteld en dat de naam ‘La Ferme Blanche’ aan de boerderij bleef hangen. Op de bouwtekeningen uit 1899 staat het pand vermeld als ‘Ferme Van Wijck’, naar de eerste bewoner, J. van Wijck. Dit was een pachter van de baron.

De boerderij is tot zeker eind jaren tachtig gebruikt voor veeteelt. Later zat er een paardenfokkerij.

Met dank aan Joost van Waert voor het onderzoek en de foto’s.

Geveltekens in de buurt