Zoek in de databank naar geveltekens

Sluiten

Stadhuisbrug 1 Stadhuis

Huisnamen, gevelsteen, beeldengroep

In 1343 werd in dit huis de Schepenbank gevestigd. De schepenen namen hun intrek in het pand Hasenberg, op de plek van het huidige stadhuis.
In 1537 verhuisden de raadsleden naar het, naast Hasenberg gelegen twaalfde-eeuwse huis,  Lichtenberg. Op last van keizer Karel V werden de huizen tussen 1537 en 1547 verbouwd om het hele Utrechtse stadsbestuur onderdak te kunnen bieden. Willem van Noort ontwierp in 1547 een renaissancegevel voor dit pand.

Tussen 1824 en 1830 werd het pand bijna helemaal gesloopt ten behoeve van het huidige stadhuis, naar ontwerp van stadsarchitect Johannes van Embden. Het uiterlijk werd bepaald door de zware gevel van Bentheimer zandsteen, opgetrokken in neoclassicistische stijl, met een iets uitstekend tempelfront van vier dorische zuilen.

Het fronton (van Frans kalksteen) aan de voorgevel werd in 1957 gevuld met een beeldengroep van Pieter d’Hont die de functies van het gemeentebestuur symboliseert: Gerechtigheid, Waakzaamheid, Gezag, Beleid en Geloof.

De centrale figuur is de personificatie van het Gezag, met in zijn linkerhand een wapenschild en in zijn rechter hand een scepter. Links van hem Waakzaamheid, een hurkende vrouw met een haan; rechts Beleid, een hurkende vrouw met een slang in haar rechterarm (=intelligentie) en in haar linkerhand een palmtak (= voorzichtigheid). In de hoeken liggen twee vrouwen: links Gerechtigheid (met zwaard en weegschaal in haar handen), rechts Geloof, met crucifix en boek met sleutels.

 

Ernaast stonden achtereenvolgens de huizen DE GULDEN ARENT, NIJENBORCH, LEEUWENSTEYN en DE STER.

Het huis Leeuwensteyn heeft een figuratieve gevelsteen met een naar rechts lopende leeuw, die met zijn rechterpoot naar een boek wijst waarop ‘LEEUWENSTEYN’ staat. Ook dit huis werd bij het huidige stadhuis gevoegd. In 1932 werd het, op de middeleeuwse kelders na, geheel herbouwd.

Hiernaast staan DE STER, op de hoek Het KEYSERRIJCK. Deze huisnaam staat met metalen letters vermeld. Dit hoekhuis werd ca. 1410 gebouwd door Gerrit Keyser. Het was sinds 1473 in het bezit van de stad Utrecht en herbergde een Lakenhal en de Waag.

.